Energienormen, fiscale voordelen en premies in 2016

De baksteen valt in 2016 opnieuw wat zwaarder op de maag. Wie zijn huis verbouwt, zal niet meer zo gemakkelijk aanspraak kunnen maken op het verlaagde btw-tarief van 6 procent. Wie een woning bouwt, zal dan weer moeten voldoen aan strengere energienormen.

1. U gaat bouwen in 2016

Nog beter isoleren en investeren in een kwaliteitsvolle ventilatie. Dat zijn de twee aandachtspunten voor wie in 2016 zijn droomwoning of -appartement wil bouwen. En in de nasleep van de strengere isolatienormen heeft de overheid ook de premievoorwaarden aangescherpt.

Strengere isolatie-eisen

Dat een energiezuinige woning loont, is genoegzaam bekend. Maar energiezuinig bouwen is ook verplicht: Vlaanderen verstrengt stapsgewijs de energie-eisen om uiteindelijk in 2021 aan de BijnaEnergieNeutraal-eis (BEN) te komen.

De maat voor het algemene energiepeil van een woning is het E-peil. Het wordt vooral bepaald door de thermische isolatie, luchtdichtheid en compactheid van een gebouw, maar ook door de oriëntatie, de bezonning en de vaste installaties (verwarming, watervoorziening, ventilatie en koeling) spelen een belangrijke rol. Hoe lager het E-peil, hoe minder energie uw woning verbruikt. En die norm wordt in 2016 opnieuw strenger: terwijl voor stedenbouwkundige bouwvergunningsaanvragen ingediend in 2015 een norm van E60 volstaat, wordt dat voor wie na Nieuwjaar een vergunningsaanvraag indient E50. Die norm geldt ook voor herbouwde en grondig verbouwde woningen.

Tegelijk worden de isolatie-eisen voor vensters, vloeren, daken en ondergrondse muren aangescherpt. Die worden vertaald in een strengere U-waarde, de warmtedoorgangsweerstand.

Korting op onroerende voorheffing

Nog beter doen dan de wettelijk opgelegde norm loont. Maar ook daarvoor worden de voorwaarden vanaf 2016 strenger. Een eerste ‘beloning’ is een vermindering van de onroerende voorheffing gedurende vijf jaar. Om daarvoor in aanmerking te komen moet volgend jaar het vereiste E-peil 10 punten lager liggen dan vandaag. Er zal een korting met

50 procent zijn als het gebouw een E-peil heeft van ten hoogste E30 en van 100 procent indien het gebouw een E-peil heeft van ten hoogste E20. De strengere voorwaarden gelden voor stedenbouwkundige vergunningen die aangevraagd worden vanaf 1 januari 2016. Die vermindering voor het E-peil wordt automatisch toegekend op uw aanslagbiljet en kan gecombineerd worden met andere verminderingen op de onroerende voorheffing, zoals die voor kinderen ten laste, gehandicapte personen of voor een bescheiden woning.

Premie van netbeheerder

Een ander voordeel voor wie beter doet dan de wettelijke norm is de premie van de netbeheerder (Eandis of Infrax). Het bedrag hangt af van de datum van de bouwaanvraag en verschilt voor appartementen en woningen. Vanaf 1 januari 2016 moet een E20 of lager worden behaald, terwijl dat vandaag E30 is. De premie voor een nieuwbouwwoning bedraagt 1.800 euro voor E20. Per E-peilpuntverbetering komt daar 50 euro bovenop. Voor een nieuwbouwappartement is dat respectievelijk 800 euro en 30 euro.

Voor bouwaanvragen vanaf 1/1/2017 vervalt deze premie.

Hernieuwbare energie

Niet alleen energiezuinigheid is van belang. Elke nieuwe woning in Vlaanderen moet een minimumhoeveelheid energie uit hernieuwbare bronnen halen. Die kan afkomstig zijn van een zonneboiler, van zonnepanelen, van een warmtepomp, biomassa-installatie, aansluiting op een net voor stadsverwarming en/of -koeling of deelname aan een provinciaal project voor hernieuwbare energie. Vanaf 2016 moeten de zonnepanelen minstens 15 kWh/m² energie produceren om te voldoen, in plaats van 7 kWh/m² vandaag. Voor de andere systemen blijven de voorwaarden dezelfde.

Woningen zonder systeem voor hernieuwbare energie mogen vanaf 2016 maximaal E45 hebben.

Goed werkend ventilatiesysteem

Vanaf 2016 zal het Vlaams Gewest ook strenger toekijken op de kwaliteit van de ventilatiesystemen in woningen. De bedoeling daarvan is om energiezuinige, maar ook gezonde en comfortabele woningen te creëren. Voor alle nieuwe en ingrijpend energetisch te renoveren woningen zijn er minimale ventialievoorzieningen en ben je verplicht om het risico op oververhitting te beperken.

2. U gaat verbouwen in 2016

Werken door een vakman laten uitvoeren aan een privéwoning tussen 5 en 10 jaar wordt vanaf 2016 duurder. Denk maar aan de installatie van een badkamer, de aanbouw van een veranda, een haard in de woonkamer of schilderwerken. Er zal 21 procent btw moeten worden betaald op zowel de gebruikte materialen als de gefactureerde werkuren, terwijl dat vandaag nog kan tegen het verlaagde btw-tarief van 6 procent.

Voor het verlaagde btw-tarief van 6 procent wordt de ouderdomsvereiste van de woning opgetrokken van 5 naar 10 jaar. Niet de datum waarop de woning werd afgewerkt is daarbij van tel, wel de datum van de eerste ingebruikname. ‘Het tijdstip waarop de woning voor het eerst werd bewoond, kunt u aantonen via bijvoorbeeld een inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente, facturen van een verhuizingsfirma of de water- en gasfactuur’, zegt Danny Stas, advocaat bij Laga.

De ouderdomsvereiste werd tot nu toe in de praktijk soepel toegepast. ‘Het volstaat dat de woning voor het eerst in gebruik werd genomen in de loop van het tiende kalenderjaar. Vanaf Nieuwjaar is het verlaagde btw-tarief van 6 procent er voor wie in de loop van 2006 zijn intrek in de woning nam’, zegt Danny Stas.

Overgangsregeling

Er is wel een overgangsregeling van twee jaar voor werken waarvoor een stedenbouwkundige vergunning is aangevraagd of melding is gedaan op uiterlijk 31 december 2015. Op facturen die uiterlijk op 31 december 2017 worden uitgereikt, moet maar 6 procent btw worden aangerekend. Hetzelfde geldt voor contracten die nog dit jaar worden opgemaakt.

Uitgesloten werken

Een aantal werkzaamheden is expliciet uitgesloten van het verlaagd tarief, waardoor er altijd 21 procent betaald moet worden, ongeacht de leeftijd van de woning. Dat is onder meer het geval voor:

  • Elektrische keukentoestellen: voor de keukenkasten en het keukenblad geldt het verlaagde btw-tarief van 6 procent, maar op elektrische keukentoestellen moet altijd 21 procent btw worden betaald. Zelfs als ze in de keuken zijn ingebouwd.
  • Zwembaden, sauna’s, tennisterreinen enzovoort.
  • Tuinaanleg, afsluitingen, vijvers, fonteinen.